Gezegende kerst!

Berlijn, najaar 1990. Na een verplicht excursieprogramma met leergang 3 van de Middelbare Tuinbouwschool Frederiksoord mochten we op eigen gelegen door de stad. Brandenburger Tor, Checkpoint Charlie, Alexanderplatz en natuurlijk de Berlijnse Muur deden wij aan. Het was nog geen jaar na de val. Tegen betaling van een paar marken mocht ik een half uur hakken op de muur. Bij Checkpoint Charlie kon je zo van west naar oost en van oost weer naar west. De twee douaniers inclusief hond keken werkeloos toe. Nog wel hun baan, maar niet meer nodig. De vrijheid kon je op dat moment voelen. De vrijheid was tastbaar dichtbij.

In de avond maakte het verlichte decor van Gedenkniskirche op mij een enorme indruk. Een monument met zo zichtbaar de sporen van de gruwelijke Tweede Wereldoorlog. In feite had alles nog met die oorlog te maken. De Gedenknischkirche, de verlichte getuige van gruwel uit het verleden, maar ook een symbool van genade. Berlijn heeft zich kunnen ontworstelen aan de gevolgen. Generaties groeien nu op in die vrijheid. Een vrijheid die misschien niet altijd even voelbaar of tastbaar is. Zijn we wel echt vrij? Is die vrijheid niet in gevaar?

En dat is misschien wel de essentie van wat de elite laagdunkend de boosheid van de witte man noemt. Zelf denk ik dat dit juist het zorgpunt is van de weldenkende mens. Een zorgpunt dat ook niet nieuw is, ja zelfs zo oud is als de wereld. Daar waar vrijheid en vrede is, ontstaan tegenkrachten, vijandschap en haat. Het verhaal van kerst, de komst van de Vredevorst, is ook het verhaal van de kindermoord in Bethlehem. Net zoals nu de kerstmarkt bij de Gedenkniskirche een verhaal heeft van dood en terreur.

In deze wereld van verwarring is veel nodig. Daadkrachtige politici, waakzaamheid, enz. Boven alles besef van de betekenis van kerst. Waarom werd dat kind geboren in een kribbe in Bethlehem? Die Liefde met een hoofdletter. Hebben wij de liefde nog wel? Als wij die niet hebben kunnen wij die ook niet bieden. Als wij die niet geven kan de ander niet ontvangen. Let op: liefde is niet het zelfde als naïviteit of oneindige begrip voor de ander, totdat je zelf niet meer bestaat. Liefde is wel elkaar oprecht een gezegende kerst toewensen. Jood, Griek, Arabier, christen, moslim of atheïst: GEZEGENDE KERSTDAGEN!

Afbeeldingsresultaat voor afbeeldingen gedenkniskirche BerlijnAfbeeldingsresultaat voor afbeeldingen gedenkniskirche Berlijn

Stille Liefde

Een lange rij voor het rouwcentrum. Een bekende Urker of veel te jonge plaatsgenoot is heengegaan. Zo lang de rij is, zo stil is het ook. Gedacht wordt aan hen die ons dierbaar zijn, ook als die dierbaren er niet meer zijn. Stil verdriet, maar ook dierbare stilte. Dierbaar, want verdriet en rouw is een zaak van liefde. Daarom is het goed om in die rij te staan. De rij van bezinning, maar ook de rij die samen een last helpt dragen. De rij van verbondenheid. Verbondenheid met de mensen dichtbij, verbondenheid met ons dorp.

De Nationale Dodenherdenking op 4 mei is de verbondenheid in het groot. Als schoolkind heb ik namens de school samen met andere leerlingen twee keer bloemen mogen leggen. Een bijzondere ervaring om daar te staan. De oorlog is dan niet meer iets van de boeken, maar je wordt er onderdeel van. Vrijheid waar een prijs voor is betaald, vrijheid die moet worden bewaakt. Ook na 5 mei 1945 is nog veel gebeurd wat herdacht moet worden.

14 september 2001, iets voor twaalf uur, enkele dagen na ‘Nine Eleven’. Voor mijn werk rijd ik op dat moment op de A12 richting Den Haag, een snelweg met in elke rijrichting vier banen. Zonder protocol, zonder dranghekken, zonder ceremoniemeester wordt klokslag 12.00 uur geremd. Auto’s aan de kant, stil op de snelweg. Nederland staat even stil. Alleen in de auto, maar nimmer heb ik mij zo verbonden gevoeld met volk en vaderland. Een verbondenheid ook met de rest van Europa en Amerika. Dan besef je hoe rijk het is dat in ons volkslied wordt gezongen over Duits bloed en de koning van Spanje. Een Alfa Romeo rijdt wel door. Ik zie hem wel, maar hoor hem niet. Gezamenlijke stilte is onoverwinnelijk.

Die gezamenlijkheid is ook de kracht van 4 mei. Tegelijkertijd met z’n allen 2 minuten. Op dit punt begrijp ik volledig het standpunt van de Veteranenvereniging Urk, 4 mei = 4 mei. Een standpunt dat op Urk gedeeld wordt door mijn partij, het CDA. Wat mij betreft is 3 mei 2014 de laatste keer dat Urk afwijkt. Daarbij niet vergetend dat het moeit draaien om de liefde. In respect voor elkaar en in respect voor een ieder zijn principes. De zondag, de opstandingsdag van Christus, vraagt op Urk wel om zorgvuldigheid. Een oplossing zal gevonden moeten worden voor de bijkomende werkzaamheden. Waar een wil is, is een weg.

In het gedenken mogen we toch ook troost vinden in Jezus Christus en daarom bidden? Dat het kan zijn dat we in de stilte omhoog kijken en net als Constatijn de Grote een kruis zien in de wolken. Dat we mogen zien op de Verlosser die voor ons de Vrijheid heeft betaald met zijn bloed. Er is een hoge prijs betaald voor onze vrijheid en Vrijheid. Een prijs uit liefde. Dat is de basis van het grote gebod: Heb uw naaste lief als uw zelf en God boven alles. Laat die liefde ons mogen vullen tijdens de twee minuten stilte. Laat die liefde ons deel zijn, zeven dagen per week.

Oorlogsmonument Urk, Foto: Jaap Kramer


 

 

Het historisch plankier

Wel een uur kon ik er naar kijken. Het schilderij met op de achtergrond het eiland Urk, daarvoor rijen masten van de bottervloot en de havendam die in een fraaie bocht op mij afkwam. Langs de dam de zwarte palen waartegen de golven spetterend uiteenvielen. Als je er naar keek voelde je de spanning van onze voorouders die met harde wind op weg waren naar de veilige haven. Ben vergeten waar en bij wie, maar het schilderij is met onuitwisbare inkt in mijn geheugen gegrift.

Het plankier, de houten palen langs de dam met daarachter een loopplank, was een voorziening zoals  vroeger elke zeehaven had. Een voorziening van levensbelang. Het voorkwam dat je met je zeilschip op de stenen liep. Bij tegenwind kon het schip dankzij het plankier de haven ingetrokken worden. Als je bij storm en wantij de haven inliep en de splinters van het plankier in je handen had, dan was je thuis, dan was je veilig.

Het plankier van de Urkerhaven was er één van een ongekende schoonheid. Niet voor niets zien we de haveningang met het eiland op de achtergrond zo vaak afgebeeld. Vastgelegd door menig tekenaar, schilder en fotograaf. De smalle ingang, de dammen die in een fraaie bocht de schepen geleidden naar de havenkom. Vooral die bocht, die ronding, een parel van de toenmalige architectuur.…..

 
Cultuurhistorisch is het dan ook te betreuren dat de vroegere haveningang met plankier bij de inpoldering is verdwenen. Inmiddels al zo lang geleden dat we niet eens het Urker woord voor het plankier kennen. Aan het eerste stuk (vanaf de westhaven richting IJsselmeer) van de huidige westelijke dam is het begin van de ronding nog te zien. Als je die doortrekt in een steeds scherpere bocht, heb je de contour van de oude dam te pakken. Tevens krijg je dan een beeld waar de oude haveningang moet hebben gelegen. Historisch een gemiste kans want de haven had nog prima kunnen functioneren met de historische dammen die nu in de werkhaven, even voorbij het Achterhuis zouden hebben uitgemond.

Nu is er een plan met de naam ‘Historisch Plankier’. De bouwvergunning is er inmiddels voor verleend. Vol verwachting heb ik het bouwplan ingezien. Het is een steiger langs de huidige westelijke havendam. Een lange rechte steiger, twee meter breed. Toegankelijk voor rolstoelen. Geschikt voor riviercruises die kunnen aanleggen zonder ingewikkelde manoeuvres. Met of zonder scootmobiel kunnen de passagiers het dorp binnentrekken voor een paar uurtjes Urk. Los van de vraag of het financieel uit kan, niets mis mee. Het is echter een aanlegsteiger, niet het historisch plankier van weleer.

Misschien is de nieuwe steiger best mooi en staat het opperbest. Maar laat het wel gewoon een steiger zijn. Geen ‘look a like’, geen slap aftreksel van wat ooit de mooiste bocht van Nederland heeft omlijst. Daarmee doen we ons historisch te kort. Dan past ons beter een steiger in het teken van de vooruitgang. Op voorwaarde dat deze rendabel en functioneel kan worden ingezet in de exploitatie van de haven. Alleen dan heeft het een functie. Een functie, net zoals vroeger het plankier.

Rechts DNA

Urk is rechts, de meest rechtse gemeente van ons land. Zo rechts dat mijn partij, het CDA, ongeveer de meest linkse partij is in de gemeenteraad. Ook de CU op Urk is behoorlijk rechtser dan de landelijke stroming. Dat blijkt ook wel uit de coalitie die de CU op Urk gesmeed heeft met HvU (afsplitsing SGP) en de SGP. Ruimte op links? Voorlopig niet. De volgende raadsverkiezing doet wel de VVD voor het eerst mee, maar geen PvdA, GL, D66 of SP. Ook een PVV zie ik voorlopig geen vast voet aan de grond zetten. Zij zitten te vaak op één lijn met de Partij voor de Dieren en staan op te veel onderwerpen wel erg dicht bij de SP.  Daar moeten ze op Urk niets van hebben. Hoe komt het dat Urk zo rechts is?

Voor een tip van de sluier ga ik terug naar 1982. De tijd van de koude oorlog. Op Urk kwam je overal de sticker tegen ‘Liever een raket in de tuin, dan een Rus in de keuken’. Ik zat in de klas (groep 6) van meester Eppie Dam. Een leuke meester, die beregoed kon vertellen. Als hij op dreef was dan hing je aan zijn lippen. Zo ook op die morgen aan de vooravond van de Falklandoorlog. Een Britse oorlogsvloot had koers gezet naar de Argentijnse kust. Beelden op het journaal lieten juichende Engelsen zien. Juichend bij het vertrek van de marineschepen uit de haven. Meester Dam begon erover na het bijbelverhaal. Hij was heel verdrietig en ook boos hoe dit nu mogelijk was. Juichen voor millitairen die anderen dood gingen schieten of zelf om zouden kunnen komen. Zijn betoog met een pathos waar menig predikant kerken vol mee zou kunnen preken, sloot hij af met het amen: “Juich nooit voor een millitair”. Daarna keek hij  de klas rond. Iedereen was muisstil. Zo die boodschap was geland…… Opeens riep iemand: “Een suldoatenjeep”. Iedereen van zijn plek, stoelen vielen om en met zijn allen voor het raam van de oude Rehobothschool. We juichten of alsnog Nederland het winnende doelpunt had gescoord in de WK-finale van 1978. Twee dienstplichtige Urkers zwaaiden vanuit de open jeep vrolijk terug. Meester Dam was daarna stil, heel stil. We werden snel aan het rekenen gezet.

Ik zal niet beweren dat Eppie Dam links is. Bovenstaande is maar een voorbeeld, een momentopname. Wel maakt het duidelijk dat ‘linkse’ boodschappen al op jonge leeftijd niet aan ons waren besteed. Rechts zit ons gewoon in de genen.

Windenergie

Vrijdagmiddag, drukke week achter de rug, zonnetje op de ramen en meeste collega’s vieren al weekend. Gapend kijk ik naar de stapels werk op mijn bureau. Je kent het wel: last van een vrijdagmiddagdip. Even een bakje doen op de balustrade voor het kantoor. Samen met Ariejonne even verder dippen. Het haventerrein is rustig. Het nog prikkelende najaarszonnetje heeft een toeristisch stel naar Urk gelokt. Een dame en een heer, van het type brave Jacoba en brave Hendrik, komen vanaf het Achterhuis richting de etalage van ’s Heerenloo aangeslenterd. Bij gebrek aan een andere voorstelling volgen tweepaar ogen hun wandeling. Recht voor ons gebeurt het: “Vrr..prrrr..drrr.vllllllvvt..prt”. De mannelijke wandelaar in pak en stropdas laat hem waaien zonder ook maar een stap anders te zetten. Het was er één waar je aardig wat goede bonesoep voor moet hebben genuttigd. Een topper waar je er maar één van in een jaar geeft.

“Een man in pak”, zegt Ariejonne, terwijl ze mij met grote ogen aankijkt. Daarna: “wegwezen” en ze duikt weg achter het hek van de balustrade. Met de klem in mijn kaken volg ik het voorbeeld om het brave stel niet in verlegenheid te brengen. Hopeloze missie, want nog geen seconde later gieren we het uit van het lachen. Echt onbedaarlijk gieren. Dit jaar heb ik nog niet zo hard gelachen. Nu viel er dit jaar ook nog niet veel te lachen, maar juist dan kan lachen je heel goed doen. De dip was in één keer over. Een klein beetje windenergie was daar goed voor, of moet ik zeggen biogas? Daarna had ik nog regelmatig last van een wederkerend lachsalvo, maar dat is een veel fijner gevoel dan een dip.

FEST op Urk

Zaterdag 23 juli 2011. De dag van Zuiderzeefestival FEST op Urk. Een festival waarin bands uit de polder en Urk een podium hebben. Een festival op Urk is al snel onderwerp van debat. Zo leidde de bemoeienis van enkele wethouders met de muziekkeus van het feest in de Oranjenacht tot een motie van treurnis van het CDA in de gemeenteraad. In mijn column ‘Politieke keuzes en principes’ schreef ik hierover. De motie haalde lang geen meerderheid, maar een statement is gemaakt. Inmiddels lijkt het college, dat in grote mate is gelieerd aan de SGP, haar lering toch te hebben getrokken. De burgemeester heeft de regie zoals het hoort en de vergunning voor FEST is zover ik kan nagaan correct volgens de regels van de APV verleend. Dit keer geen politiek gedoe.

Maar Urk zou Urk niet zijn als niet alle schijnwerpers weer op ons zijn gericht wegens commotie rondom het feest. Dit keer zijn het een groep predikanten die in een open brief in het Urkerland de jeugd oproept om niet naar FEST te gaan. Hadden die dominees dat dan niet mogen zeggen? We leven in een land van godsdienstvrijheid en een recht op vrije meningsuiting. In die zin niets mis mee zou je denken. Uiteindelijk handelen zij vanuit hun overtuiging en bedoelen zij het uiteindelijk goed. Om die reden heb ik in ieder geval niet meegedaan met de soms respectloze reacties op Twitter. In die zin is de aandacht van de media ook sterk overtrokken. Dat neemt niet weg dat ik de open brief in de krant een onverstandige actie vindt. Een manier van werken waarmee de jeugd niet verder wordt geholpen.

De open brief geeft een gevoel van een te grote afstand tot de jeugd en getuigt van een tunnelvisie. De focus wordt gelegd op een enkel feest. Een feest waar pas na 18.00 alcohol wordt geschonken. Ten opzichte van sommige (illegale) etablissementen geen rare plek om naar toe te gaan. Of denken de predikanten dat er op 23 juli op andere plaatsen geen popmuziek wordt gedraaid? De brief deed mij denken aan een gebeurtenis van jaren geleden. Een vader was ontdaan naar de ouders van een vriend van mij gegaan met de vraag: Och weet je wel dat Cornelis en Jan (namen gefingeerd) zaterdagavond in ’t Zoldertjen zijn geweest? Die beste vader had mogen willen dat het daadwerkelijk zo was en was gebleven. Daarom vind ik de reactie van de predikanten op het FEST een tunnelvisie. Daarom zou ik de ouders die principieel tegen een dergelijk feest zijn, willen oproepen hun kinderen niet domweg te verbieden naar FEST te gaan. Ga in gesprek of trek de stoute schoenen aan en ga er ook heen. Niet om met de vinger te prikken of te wijzen, maar om te helpen. Hoe? Klaarstaan voor je kind, klaarstaan voor een ieder die je nodig heeft.

Stemverklaring

Op zaterdag 2 oktober heb ik op het CDA-congres voor het coalitieakkoord gestemd. De centrum-rechtse coalitie tussen VVD en CDA met gedoogsteun van de PVV. Mijn stem heb ik met overtuiging gegeven, maar niet zomaar. Ook ik heb mijn reserves jegens Geert Wilders. Vooral de manier waarop hij uiting geeft aan wat hij denkt. Daarom voelde ik mee met de tegenstemmers, zoals Ab Klink en Kathleen Ferrier. Niet in de laatste plaats omdat het ook gaat om de vraag wat samenwerking betekent voor de C van het CDA. Moet het CDA principieel zijn en samenwerking uit de weg gaan, of over haar eigen principiële schaduw heen stappen. Dat laatste is het CDA niet vreemd en is ook aan de orde geweest bij andere coalities. Wel goed dat steeds die vraag opnieuw wordt gesteld.

Om een goed oordeel te vormen moet het totale politieke krachtenveld in ogenschouw worden genomen, van links tot rechts. Te beginnen voor de val van Balkenende IV. Waarom liep dit kabinet stuk? Ging het om Uruzgan of was het omdat de PvdA werd gegijzeld door de linksere patijen. Ik denk het laatste, want de PvdA werd electoraal langzaam maar zeker opgegeten door partijen als de SP en GL. Zonder dat zij aan deze partijen gebonden waren moest de PvdA bij elke stap rekening houden met de linksere opponenten (al dan niet doordat zij samenspanden met de PVV als het hun zo uitkwam….). Uit partijbelang heeft de PvdA de stekker uit Balkenende IV getrokken. In een middenkabinet met VVD, PvdA en CDA zou de PvdA nog meer te lijden hebben onder de linkse oppositie. Vooral gelet op de minder populaire maatregelen die nodig zijn. Links is nog niet zover dat ze elkaar gedogen om regeren mogelijk te maken. Een stabiele regering met de PvdA is daardoor momenteel nagenoeg onmogelijk. In dat licht bezien constateer ik dat rechts inmiddels een stuk verder is gevorderd. De PVV gedoogt nl. wel een centrum-rechtse coalitie tussen VVD en CDA.

Gelet op het voorgaande is bij mij de balans doorgeslagen naar ‘ja’. En natuurlijk moet nu het CDA en de VVD een route rijden die deels door Wilders is bepaald. De doodlopende wegen in het programma van Wilders worden echter gemeden. En Wilders zelf: die mag in een geparkeerde auto aan het stuur zitten en toeteren als hij daar zin in heeft. Dat kan heel irritant zijn, maar hij staat wel geparkeerd.

Liegen als topsport

 “Als je liegt heb je een lastig leven, want je moet je leugen altijd onthouden”. Dat zei wethouder Klaas Kramer in zijn afscheidsinterview in het Urkerland van 11 maart 2010. Een uitspraak waar veel inzit. Liegen is het creëren van een zelf bedachte ‘waarheid’. Omdat een waarheid altijd moet kloppen staat een leugen meestal niet op zich zelf. Aanvullende leugens zijn nodig voor een ‘kloppend’ verhaal. Een verhaal dat je uit je hoofd moet kennen om niet door de mand te vallen. Dan hebben we het nog niet eens over de situaties waarbij anderen in het complot worden betrokken. Dat kost energie, heel veel energie. Toch weerhoudt dat sommigen niet om door liegen hun doelen te bereiken. Zo heb ik in mijn praktijk te maken met een zaak waar de ene partij recht meent te hebben op een schadeclaim op basis van een zelfgeconstrueerde waarheid. Vaak heb ik mij afgevraagd waarom die partij deze strategie heeft gekozen. Als de partij nooit had gelogen dan had hij geen schade geleden en ook niet hoeven te claimen. Waarom dan toch al die moeite? Hetzelfde vraag ik mij ook af als ik kijk naar een bergetappe in de Tour. Het moet de kick van topsport zijn. Kennelijk is het een sport om met een zelfgeconstrueerde waarheid naar de rechter te stappen. Een sport tussen twee partijen, waarbij de ene partij ongewild de wedloop moet aangaan. Dan is het hopen op een wijze rechter, de man met de hamer.